Jan Maas (Landschapsarchitectuur)

Urban Wrinkle

In de visie van de openbare ruimte van de Amsterdamse Zuidas, het meeste hoogstedelijke project van Nederland, worden referenties aangedragen als Potsdamer Platz en La Defence. Als magneet voor Amsterdam zou de Zuidas een tweede stadshart worden. Wat betreft de openbare ruimte wordt aan die ambitie absoluut geen gestalte gegeven! Het openbare ruimterepertoire is beperkt en heeft weinig aantrekkingskracht.

In mijn ogen moet er zeker een tweede stadshart ontwikkeld worden. Inherent aan een stadshart is een plek waar je mensen ontmoet, met andere cultuuropvattingen, geloof of gedrag. Simpelweg 'zien en gezien worden'. Maar ook een plek voor confrontatie tussen verschillende maatschappelijke groepen uit de samenleving. Voor deze ontmoetingen moet beslist ruimte worden gemaakt.

Ik heb me de opgave gesteld een park te maken op de Zuidas, dat een magneet is voor de stad en daadwerkelijk leidt tot een tweede stadshart. Om dat waar te maken, moet het park letterlijk in de Zuidas zitten en wel op het HSL-station. Het wordt de plek waar Amsterdam en de Zuidas de wereld ontvangt en ontmoet.

Het park
Door twee bouwblokken te verplaatsen uit de kern naar de flanken van de centrale zone, ontstaat er ruimte voor een spectaculair park in het hart van de Zuidas. Het ligt bovenop een HSL,- metro- en busstation en een grote parkeergarage. Het park wordt over dit stationsprogramma 'geplooid'. Door het plooien en welven van het maaiveld wordt een klassiek middel in het hedendaags parkontwerp geherintroduceerd: de illusie. Niet alleen de illusie van landschap, maar ook die van 'park'. Want het park blijkt een gebouw te zijn, met een uitdagend, poëtisch en landschappelijk 'dak'. Hoe dramatischer het reliëf, des te ruimtelijk de ondergelegen stationsvertrekken.

Ruimtelijke beleving, manipulatie van de horizon, ruimtevergroting- en vernauwing zijn de basis van het parkontwerp. Het ontwerp intensiveert perspectieven, ontmoetingen en belevenissen. Ik noem het project 'Urban Wrinkle': het ontleent letterlijk haar bijzonderheid aan het plooien van het maaiveld, maar het is ook een figuurlijke rimpel in het gelijkmatige stadsweefsel.

Meer informatie:
www.archiprix.nl

Maquette i.s.m. ATM Model Art, foto door Hans Schouten en Hans Krüse

Afstudeerdatum
27 mei 2008

Commissieleden
Bram Breedveld (mentor)
Ton Schaap
Michael van Gessel