Nieuws

“Ik vind film een supermooi vak”

Logo IDFA

Anne-Marieke Graafmans verlaat de Eerste Hulp om documentaires te maken

Als Anne-Marieke in 2005 in aanraking komt met het maken van film en televisie, is ze meteen verkocht: “Dit is cool!” Ze zegt haar baan in de zorg op om films te maken en wordt in 2007 toegelaten tot de Filmacademie, richting undefinedRegie Documentaire. Een goede keuze want haar afstudeerfilm Als ik jou niet had valt flink in de prijzen: hij wint de Tuschinkski Award voor beste eindexamenfilm, de VPRO Documentaireprijs 2011 en wordt, als één van de weinige studentenfilms, geselecteerd voor undefinedhet IDFA.

'Als ik jou niet had' gaat over de liefde tussen Riek en Harrie. Hoe ben je op het idee gekomen om een film te maken over dit Amsterdamse koppel?
“Riek en Harrie wonen twee deuren naast me en ik werd verliefd op hun verliefdheid. Daar moet een film over komen, dacht ik. Toen hoorde ik van de kinderen van Riek en Harrie: de één wordt vermist en de ander is overleden. Ik wilde geen dramatische film maken, maar een hoopvolle, alleen wist ik niet hoe.”

Flash is required!

“Ik was aan het werk op de Eerste Hulp toen er een man binnenkwam die zei: “Ik denk dat mijn vrouw dood naast me zit.” Zijn vrouw bleek inderdaad onderweg te zijn overleden. Zo’n gebeurtenis kun je aangrijpen om een heel sensationeel verhaal over te maken, maar wat mij interesseerde was hoe dapper de man omging met zijn verlies.”

“Verhalen gaan vaak over hoeveel ellende er op de wereld is, maar volgens mij kom je veel dichterbij iemands ziel als je een nare gebeurtenis van een andere kant vertelt. Ik hou van mensen die zich openstellen, van mensen die doorgaan en sterk zijn en dus heb ik mijn filmplan gebaseerd op het idee: Riek en Harrie houden van elkaar. En om dit houden van over te brengen, moest ik ook over hun verdriet vertellen.”

De film is, als één van de weinige studentenfilms, geselecteerd voor het IDFA. Had je dat verwacht?
“Een film maken die op undefinedhet IDFA zou worden gedraaid was m’n grootste droom. Als jouw film op het IDFA draait, behoor je tot een groep makers die het écht kunnen en ik had absoluut niet verwacht dat dit al bij m’n eindexamenfilm zou gelden!”

“Ik zette één stap over de drempel van de Filmacademie en wist meteen: hier moet ik naartoe!”

Hoe ben je vanuit de zorg eigenlijk in de filmwereld terechtgekomen?
“Ik wilde altijd al graag meedoen aan Expeditie Robinson, maar kwam nooit door de selectie. Ik vond een alternatief, een programma waarin kandidaten tegen elkaar moeten sporten dat werd opgenomen op de Antillen. Ik raakte bevriend met de cameraman en de regisseur en ging meekijken hoe het programma werd ge-edit. Dit is cool, dacht ik, ik wist niet dat er zoveel bij kwam kijken.”

“De cameraman, Hans Knikman, gaf me zijn camera en zei: “Ga maar een filmpje maken over koffiezetten.” Dat vond ik een heel stomme opdracht, ik wilde liever meteen een IDFA-film maken. “Geef de camera maar terug, kennelijk wil je toch niet echt leren hoe je een film moet maken,” zei hij. Dat motiveerde me om het filmpje toch te maken. Ik heb het zelf gemonteerd en aan Hans laten zien, die me vervolgens graag les wilde geven: “Als je dit maakt zonder enige ervaring, ben ik onder de indruk,” zei hij.”

“Ik heb veel van hem moeten lezen, veel geleerd en veel geoefend. Zo moest ik van Volendam naar Edam lopen met een camera en ondertussen interviewen. Ik vond het leuk om dingen te maken en besloot om undefinedde Open Dag van de Filmacademie te bezoeken. Ik zette één stap over de drempel en wist toen meteen: hier moet ik naartoe!”

Je baan opzeggen om te gaan studeren aan de Filmacademie. Dat was vast geen makkelijke keuze?
“Ik vond het in het begin heel moeilijk. Ik ging van een fulltime salaris naar niks en dacht: hoe ga ik dit doen? Hoe kom ik rond van alleen in de weekenden werken? Bovendien weet iedereen alles van film en ik niks. Ik had het gevoel dat ik een achterstand had en het duurde even voor ik mijn draai vond.”

“Toch is alles opgeven en in het diepe springen de beste keuze geweest die ik ooit heb gemaakt. Door een heel andere kant op te gaan, hebben nieuwe deuren zich geopend: fondsen hebben me gesteund, mijn ouders gaven me elke maand wat geld, dat stimuleerde om door te gaan.”
http://www.knikmanav.nl/

“De Filmacademie is net een speeltuin”

'Als ik jou niet had' stond volop in de schijnwerpers tijdens het IDFA, maar wat nu? Terug naar het ziekenhuis of verder met films maken?
“Het bevalt me goed om op de Eerste Hulp te werken om geld te verdienen voor het maken van films. Ik vind film een supermooi vak en de Filmacademie is net een speeltuin waar je wordt gestimuleerd en gemotiveerd. Alleen als je van school komt, is het heel lastig om jezelf te blijven stimuleren. Om research te kunnen doen en te schrijven, moet je veel tijd en geld investeren en in die tijd kun je niet werken. Ik wil een nog betere balans vinden in het vinden van rust om te schrijven, zonder me zorgen te maken dat ik de huur niet kan betalen.”

“Momenteel werk ik aan een documentaire die zich af gaat spelen in Albanië. In Albanië hebben vrouwen helemaal geen rechten, een gezin waar geen man meer is, heeft een probleem. Ik las een artikel over een gezin waarin een dochter werd aangewezen als zoon, een zogenaamde sworn virgin. Ze ging zich kleden als man, iedereen wist dat ze een meisje was maar toch mocht ze roken, drinken, werken en meepraten met de gemeenschap. Ongelofelijk!”

“Ik ben met dat artikel op het vliegtuig gestapt en erachter gekomen dat sworn virgins nauwelijks nog bestaan, maar dat het gevolg van dit gebruik wel heel duidelijk voelbaar is in de jongere generatie. In mijn volgende film wil ik door de ogen van twee oudere vrouwen naar de jongere generatie kijken. De doorleefde gezichten van de oudere vrouwen stralen zowel geluk als verdriet uit, dat vind ik heel mooi. En net zoals de liefde van Riek en Harrie niet te begrijpen valt zonder over hun verdriet te vertellen, kan ik niet over de jongere generatie vrouwen in Albanië vertellen zonder de oudere daarin te betrekken.”

Tekst: Marie-Paule Fritschy, undefinedwww.sterschrift.nl
Beeld: Hans Knikman, undefinedwww.knikmanav.nl

in dit artikel:

Meer informatie over:

undefinedregie documentaire

Meer over Anne-Marieke Graafmans:
undefinedwww.annemariekegraafmans.nl

Prijzen

Als ik jou niet had:
- VPRO Documentaireprijs
- NCP Holland Publieksprijs
- Tuschinski Award (beschikbaar gesteld door Pathé)
- Nominatie Beste Regie, International "Golda Panda"Award for Students, Sichuan TV Festival, China
- Publieksprijs Vers Awards, editie november 2011
- Nominatie IDFA Student Documentary Competition

Lieve Anne-Marieke (derdejaars film Anne/Marieke):
- Publieksprijs Vers Awards, editie november 2010
- Winnaar wedstrijd 'Cultuur = ... ?!'
- Publieksprijs Scenecs International Debut Filmfestival